Na Babią Górę prowadzi kilka znakowanych tras, ale różnią się długością, stromizną i charakterem podejścia. Najważniejszy wybór dotyczy tego, czy zależy Ci na możliwie prostym wejściu na Diablak, ambitnej Perci Akademików, czy dłuższej pętli przez Markowe Szczawiny. Poniżej porządkuję najważniejsze warianty, czasy przejścia, koszty i zasady, które realnie wpływają na komfort oraz bezpieczeństwo wycieczki.
Najlepszy szlak zależy od kondycji, pogody i planu na cały dzień
- Czerwony z Krowiarek to najbardziej uniwersalne wejście na Diablak.
- Żółta Perć Akademików jest stroma, wyposażona w łańcuchy i klamry, dlatego wymaga obycia z trudniejszym terenem.
- Górny Płaj prowadzi łagodnie do Markowych Szczawin, ale nie dociera na szczyt.
- Na przejście popularnej pętli przez Diablak i Markowe Szczawiny trzeba przeznaczyć około 5-7 godzin marszu.
- Wstęp do Babiogórskiego Parku Narodowego kosztuje obecnie 10 zł za bilet normalny i 5 zł za ulgowy.
Od którego szlaku zacząć wejście na Diablak
Jeżeli wchodzę na Babią Górę pierwszy raz albo doradzam trasę osobie, która nie zna masywu, najczęściej wybieram czerwony szlak z Przełęczy Krowiarki. Jest czytelny, dobrze oznakowany i prowadzi przez charakterystyczne punkty grzbietu: Sokolicę, Kępę oraz Gówniak. Nie oznacza to jednak, że jest łatwy. Podejście wymaga kondycji, a powyżej górnej granicy lasu szybko odczuwa się wiatr.
| Wariant | Długość | Czas podejścia | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Krowiarki - Diablak, szlak czerwony | około 4,6 km | około 2 godz. 30 min - 3 godz. 15 min | Na pierwsze wejście i przy ograniczonym czasie |
| Markowe Szczawiny - Diablak, Perć Akademików | około 3 km | około 1 godz. 30 min | Dla osób z doświadczeniem w stromym terenie |
| Przywarówka - Diablak, szlak zielony | około 2,3 km | około 2 godz. 30 min | Dla osób szukających krótkiego, intensywnego podejścia |
| Krowiarki - Diablak - Markowe Szczawiny - Przełęcz Jałowiecka | około 14,5 km | około 6 godz. marszu | Na całodniową trasę grzbietową |
Czasy są orientacyjne i nie obejmują dłuższych przerw. Przy słabej widoczności, oblodzeniu albo dużym ruchu na szlaku przejście może potrwać wyraźnie dłużej. Na sam szczyt prowadzi kilka wariantów, ale nie każdy jest dobrym wyborem na zejście, zwłaszcza gdy teren jest mokry lub pokryty śniegiem.
Najważniejsze szlaki na Babią Górę i ich charakter
Czerwony szlak z Przełęczy Krowiarki
Trasa rozpoczyna się na wysokości około 1012 m n.p.m. i początkowo prowadzi przez las. Pierwszym wyraźnym punktem jest Sokolica, później szlak wychodzi na bardziej otwarty teren i biegnie przez Kępę oraz Gówniak. Z każdym metrem przybywa widoków, ale także ekspozycji na wiatr.
To wariant, który polecam osobom chcącym zdobyć Diablak bez korzystania z trudniejszych ubezpieczeń. Ścieżka jest miejscami kamienista i męcząca, lecz nie wymaga wspinania się po łańcuchach. Największym wyzwaniem pozostaje długość podejścia oraz zmienna pogoda, a nie skomplikowane przeszkody techniczne.
Żółta Perć Akademików
Żółty szlak z Markowych Szczawin jest krótszy, ale bardziej wymagający. Na stromym odcinku znajdują się łańcuchy i klamry, dlatego potrzebne są pewny krok, dobre buty oraz wolne ręce. Nie zabierałbym na tę trasę osoby, która dopiero zaczyna górskie wędrówki, szczególnie przy deszczu lub oblodzeniu.
Perć Akademików najlepiej traktować jako wariant podejściowy, a zejście zaplanować łagodniejszym szlakiem czerwonym przez Przełęcz Brona. Zimą fragment od Skrętu Ratowników do Diablaka może być zamykany, ponieważ zasypane śniegiem zabezpieczenia nie zapewniają wtedy bezpiecznego przejścia.
Zielony szlak od strony Przywarówki
Wejście od Przywarówki jest krótkie na mapie, ale nie należy go przez to uznawać za łatwe. Różnica wysokości pokonywana jest na niewielkim dystansie, więc podejście potrafi mocno obciążyć łydki i kolana. Ten wariant ma sens dla osób, które dobrze znają własne tempo i chcą szybko znaleźć się wysoko na masywie.
Przed wyjazdem trzeba dokładnie zaplanować dojazd i miejsce pozostawienia samochodu, bo logistyka od południowej strony jest mniej oczywista niż start z Krowiarek lub Zawoi Markowej. Sam wybrałbym ten szlak raczej przy stabilnej pogodzie i dobrej widoczności.
Przeczytaj również: Mała Wysoka - Trasa, trudności i widoki. Czy dasz radę?
Górny Płaj do Markowych Szczawin
Niebieski szlak z Krowiarek do Markowych Szczawin nie prowadzi na Diablak, ale jest bardzo ważnym elementem wielu pętli. Ma około 6,3 km i biegnie łagodnym, leśnym trawersem północnych stoków Babiej Góry. To dobry wybór na spokojniejszą wycieczkę, rodzinny spacer albo powrót po zdobyciu szczytu.
Trasa została zmodernizowana pod kątem dostępności. Znajdują się na niej między innymi ławki, schrony turystyczne i odcinki o wyrównanej nawierzchni. Mimo to nadal jest to szlak górski, a nie miejska ścieżka, dlatego przed wyjściem trzeba uwzględnić długość przejścia oraz pogodę.
Najlepsza pętla przez Diablak i Markowe Szczawiny
Najbardziej uniwersalny plan jednodniowej wycieczki zaczyna się na Krowiarkach. W górę prowadzi czerwony szlak przez Sokolicę, Kępę, Gówniak i Diablak, a zejście odbywa się przez Przełęcz Brona do schroniska na Markowych Szczawinach. Powrót do Krowiarek można zaplanować niebieskim Górnym Płajem.
- Przełęcz Krowiarki - czerwonym szlakiem w stronę Sokolicy.
- Sokolica - Kępa - Gówniak - Diablak.
- Diablak - Przełęcz Brona - Markowe Szczawiny.
- Markowe Szczawiny - niebieskim szlakiem przez Górny Płaj do Krowiarek.
Taka pętla ma zwykle około 13-15 km i zajmuje od 5 do 7 godzin samego marszu. Na zdjęcia, jedzenie i odpoczynek dobrze doliczyć co najmniej 1,5 godziny. W praktyce oznacza to, że na szlak najlepiej wyjść rano, zwłaszcza jesienią, gdy dzień szybko się kończy.
To mój ulubiony wariant, bo łączy kilka różnych doświadczeń. Najpierw dostaję widokowy grzbiet, później bardziej surowe otoczenie szczytu, a na końcu spokojny leśny odcinek. Z punktu widzenia kolan korzystniej jest schodzić przez Markowe Szczawiny niż wracać tą samą, kamienistą trasą na Krowiarki.
Jeśli planujesz Perć Akademików, można zmodyfikować pętlę. Wtedy z Krowiarek idzie się najpierw niebieskim szlakiem do Markowych Szczawin, następnie żółtym na Diablak, a wraca czerwonym przez Przełęcz Brona. Ten układ pozwala pokonać trudniejszy fragment pod górę, ale wymaga wcześniejszego sprawdzenia, czy szlak jest otwarty.
Pogoda i pora roku zmieniają trudność trasy
Babia Góra słynie z gwałtownych zmian pogody i nie jest to przesada. Na dole może być ciepło i bezwietrznie, podczas gdy na grzbiecie pojawią się mgła, silny wiatr oraz temperatura odczuwalna znacznie niższa niż w Zawoi. Dlatego przed wyjściem sprawdzam nie tylko prognozę dla miejscowości, lecz także warunki na wysokości i komunikat turystyczny parku.
Latem największym problemem bywa upał, tłum na popularnych odcinkach oraz brak możliwości szybkiego schowania się przed burzą. Jesienią trzeba uważać na krótszy dzień i mokre kamienie. Zimą czerwony szlak również wymaga doświadczenia, a Perć Akademików powinna być brana pod uwagę wyłącznie wtedy, gdy park wyraźnie dopuszcza przejście tego odcinka.
- Wiosna może oznaczać błoto w lesie i oblodzenie powyżej górnej granicy lasu.
- Lato daje najdłuższy dzień, ale burzę trzeba przeczekać z dala od grani.
- Jesień sprzyja spokojniejszej wędrówce, jednak wymaga wcześniejszego startu.
- Zima oznacza konieczność posiadania raczków lub raków, kijków i doświadczenia w śniegu.
Nie próbuję nadrabiać opóźnienia szybszym marszem na otwartym grzbiecie. Jeżeli widoczność gwałtownie spada albo wiatr utrudnia utrzymanie równowagi, zawrócenie jest rozsądną decyzją, nie porażką. Na Babiej Górze lepiej zostawić sobie zapas sił niż dojść na szczyt bez energii na bezpieczny powrót.
Dojazd, bilety i przygotowanie do wyjścia
Najczęściej wybierane punkty startowe to Przełęcz Krowiarki oraz Zawoja Markowa. Krowiarki pozwalają szybko wejść na główny grzbiet, ale parking może zapełniać się wcześnie. Zawoja Markowa jest wygodniejsza przy planowaniu dojścia do Markowych Szczawin i Perci Akademików.
Na parkingu w Zawoi Markowej obowiązuje taryfa, w której pierwsza godzina kosztuje 15 zł, każda kolejna 5 zł, a opłata dobowa wynosi 30 zł. Do tego trzeba doliczyć bilet wstępu do parku, który kosztuje 10 zł normalny lub 5 zł ulgowy. Bilet można kupić w punkcie kasowym albo elektronicznie, a dzieci do 7. roku życia są zwolnione z opłaty.
Przed wyjściem przygotowuję prosty zestaw, który ogranicza większość typowych problemów:
- buty z twardszą podeszwą i przyczepnym bieżnikiem,
- kurtkę przeciwwiatrową nawet w ciepły dzień,
- minimum 1,5-2 litry napoju na osobę,
- naładowany telefon z zapisanym numerem GOPR 985 lub 601 100 300,
- mapę papierową albo aplikację działającą offline,
- kijki trekkingowe, szczególnie przy zejściu i mokrej nawierzchni.
Na terenie parku można poruszać się wyłącznie po oznakowanych szlakach. Zwykłych psów nie wolno wprowadzać na większość obszaru parku, z wyjątkiem miejsc dopuszczonych regulaminem oraz psów asystujących. Warto też pamiętać, że używanie drona wymaga zgody dyrektora parku.
Jak wybrać trasę bez przeceniania własnych możliwości
Na pierwsze wejście na Diablak wybrałbym czerwony szlak z Krowiarek i powrót przez Markowe Szczawiny. Osobom nastawionym na spokojny spacer poleciłbym Górny Płaj bez zdobywania szczytu. Perć Akademików zostawiłbym na dzień z dobrą pogodą i dla osób, które nie mają problemu ze stromym, ubezpieczonym terenem.
Największy błąd polega na ocenianiu trasy wyłącznie po dystansie. Krótkie podejście od Przywarówki lub Markowych Szczawin może być bardziej męczące niż dłuższy, łagodniejszy odcinek. Dobrze zaplanowana wycieczka na Babią Górę to taka, po której zostaje satysfakcja z widoków, a nie walka o ostatnie kilometry.
